
Kaszubskie innowacje społeczne

Raport pt. Kaszubskie innowacje społeczne, autorstwa Eweliny Stefańskiej, Pawła Wajlonisa i Cezarego Obracht-Prondzyńskiego definiuje kaszubskie innowacje społeczne jako wszystkie projekty i przedsięwzięcia, które kreują nowe rozwiązania, animują nowe pomysły, „odpamiętują” dawne formy kultury, ale jednocześnie przekazują je w nowy sposób. Inowacje te bazują na zastanej kulturze, a przede wszystkim na pomysłowości i kreatywności, współpracy różnych osób i środowisk oraz ich twórczym wysiłku.
W raporcie zaprezentowano różnorodną gamę inicjatyw – projektów, działań, instytucji, które uznano za ważne i innowacyjne, będące dowodem na to, że wciąż pojawiają się nowe pomysły, jak chronić, rozwijać czy zmieniać kulturę kaszubską. Przykłady te pochodzą z różnych sektorów: edukacji, kultury, ekonomii społecznej, organizacji pozarządowych, samorządów, środowisk religijnych czy grup nieformalnych. Do wiodących obszarów innowacji należą tu:
- Edukacja i nauka (gdzie wprowadzono m.in. nauczanie języka kaszubskiego do szkół na każdym etapie edukacji; powstał nowy kierunek etnofilologia kaszubska na Uniwersytecie Gdańskim; Kaszubski Uniwersytet Ludowy we Wieżycy, Akademia Kształcenia Zawodowego, Instytut Kaszubski, Fundacja Inspirujące Przykłady czy pierwsza szkoła dwujęzyczna w Wejherowie).
- Język (nastąpiła tu m.in. standaryzacja języka kaszubskiego, powstała Rada Języka Kaszubskiego, coroczne Kaszubskie Dyktando, Internetowy Słownik Polsko-Kaszubski, a w fazie startowej jest kaszubski język migowy).
- Aktywność społeczna (założono m.in. Klub Kaszubskich Kobiet, ULKA – Uniwersytet Ludowy dla Kobiet Aktywnych; odbył się strajk kobiet na Kaszubach, miały miejsce kaszubsko-ukraińskie działania, nowe masowe imprezy kaszubskie: Dzień Jedności Kaszubów i Światowy Zjazd Kaszubów).
- Kultura, sztuka, rozrywka i religia (zainicjowano m.in. Festival Cassubia Cantat w Bytowie, powstał nowy kaszubski etnodizajn, Galeria Neubauer w Kartuzach, działalność muzeów – np. wystawy w MKPE we Wdzydzach Kiszewskich; koncert „(Po)morskie opowieści” w Teatrze Muzycznym, spektakle: „Nieczułość”, „Sąd (Nie)ostateczny” w teatrach gdańskich, film „Kamerdyner”; kaszubska liturgia w Kościele; kaszubskojęzyczne programy telewizyjne – m.in. „Rodna Zemia”, „Kaszëbë”, „Tedë jo” czy „Farwë Kaszëb”, i… programy radiowe: Magazyn Kaszubski ,,Na bôtach ë w bòrach”, serwis informacyjny ,,Klëka” i in.).
- Sport (m.in. cykliczne imprezy sportowe: Rajd Rowerowy Kaszëbë Runda, Kaszubski Triathlon, Bùczka, „Bëtowskô Gòńba”).
W części końcowej, zatytułowanej Kluczowe konkluzje i rekomendacje, autorzy raportu podkreślają dużą rolę kobiet, planujących i organizujących różne działania innowacyjne w środowisku kaszubskim. Apelują, aby doceniać lokalne projekty, które z czasem wpływają na całą społeczność kaszubską. Zauważają również, że najliczniejszą, opisaną grupą innowacji są działania odnoszące się do edukacji i języka kaszubskiego.
Autorzy rekomendują kaszubskim animatorom i aktywistom zadbanie o odpowiedni poziom kultury innowacyjności i współpracy oraz wspieranie kreatywności i tworzenie przestrzeni, aby móc zobaczyć jej efekty. Jako wsparcie dla animatorów i aktywistów twórcy raportu podają szereg konkretnych postulatów i zadań na przyszłość w obszarze rozwoju kaszubskiej innowacyjności.
